ಇಂದು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ದಿನ

ಈ ದಿನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ದಿನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಜನವರಿ ೨೯, ೧೭೮೦ ರಂದು, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ರಾಜ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕಿ ಅವರು ’ದಿ ಬೆಂಗಾಲ್ ಗೆಜೆಟ್’ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ’ಕಲ್ಕತ್ತಾ ಜನರಲ್ ಅಡ್ವರ್ಟೈಸರ್’ ಮತ್ತು ’ಹಿಕೀಸ್ ಗೆಜೆಟ್’ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಆರಂಭವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವುದು.
ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಭಾಷೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖಕ, ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಕರು ಜೇಮ್ಸ್ ಆಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕಿ.
ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ಹಿಕ್ಕಿಯನ್ನೇ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಆಗ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ತನ್ನ ಸುದ್ದಿಯಿಂದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.


ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ೨೯ ರಂದು ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವು ಹಿಂದಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು.
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ ತಂದ ಕೀರ್ತಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
೧೫೫೭ ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ೧೬೮೪ ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆ ’ಬೆಂಗಾಲ್ ಗೆಜೆಟ್’ ಅನ್ನು ೧೭೮೦ ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಅಗಸ್ಟಸ್ ಹಿಕಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
೧೮೧೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ’ದಿಗ್ದರ್ಶಕ್’ ಮಾಸಿಕ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮೊದಲ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ವಿವಾದವಾಗಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪತ್ರಿಕೆ ’ಸಂವಾದ್ ಕೌಮುದಿ’. ಈ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ೧೮೨೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ-ಸಂಪಾದಕರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ರಾಜಾ ರಾಮಮೋಹನ್ ರಾಯ್.
ಭಾರತೀಯ ನವೋದಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ’ಸಂವಾದ ಕೌಮುದಿ’ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಜನವರಿ ೨೯ ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಭಾರತೀಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ದಿನವು ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ದಿನ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ದೇಶ, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾದ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವರಿಗೆ, ಮತ್ತೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದಲು ಹುರಿದುಂಬಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ದಿನವು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಂದಾಗಿ, ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯವು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ. ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮುದ್ರಣ ಕಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಯಂತ್ರಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳಿಂದಾಗಿ, ಪತ್ರಿಕೆ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ದೇಶ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದೆ.